Εcological farming-Οικολογικο αγροκτημα

Η βιολογική γεωργία στηρίζεται σε μεγάλο ποσοστό > 90% στη βιολογική φυτοπροστασία. Η επιτυχία αυτού του τομέα αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή και των άλλων παραμέτρων  όπως είναι η λίπανση, η ανακύκλωση υπολειμμάτων, καλλιέργεια εδάφους-ενίσχυση εδαφοπανίδας κλπ.  Μέχρι σήμερα η επικρατούσα τεχνική στη βιολογική φυτοπροστασία ειναι η εισαγωγή εξειδικευμένων φυσικών εχθρών για κάθε πρόβλημα που εχουν ηδη τεχνιτά πολλαπλασιαστεί και εκτραφεί σε ελεγχόμενες συνθήκες στις βιολογικές βιομηχανίες. Αυτή η διαδικασία εκτός του οτι δημιουργεί κάποιες δυσκολίες έγκαιρης εφαρμογής εχει επίσης προβλήματα που αφορούν τη προσαρμογή τους και τη βιολογική τους δράση. Πρέπει να επισημάνομε εδώ το κίνδυνο εισαγωγής φυσικών εχθρών από άλλη βιογεωγραφική ζώνη με κίνδυνο οι ίδιοι να αποτελέσουν ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα.

Εναλλακτική λύση ειναι η στρατηγική ενίσχυσης των φυσικών εχθρών σε ενα οικοσύστημα με τη διατήρηση των ξενιστών τους και της αφθονίας τροφής. Αλλωστε οι ζωϊκοί εχθροί των καλλιεργούμενων φυτών προέκυψαν από την εντατικοποίηση της καλλιέργειας και τη μονοκαλλιέργεια.  Δόθηκε ετσι η δυνατότητα σε ορισμένα άτομα της άγριας πανίδας να πολλαπλασιαστούν ανεξέλεγχτα επειδή εμείς πολλαπλασιάσαμε φυτά που προτιμούν σε μεγάλη έκταση  και καταστρέψαμε λόγω άγνοιας άλλα που ευνοούσαν τους φυσικούς τους εχθρούς. Υπήρξε με άλλα λόγια μια “ανωμαλία” στη φύση, μια καταστροφή της βιολογικής ισσοροπίας εν αγνοία μας που οδήγησε την σύγχρονη μορφή της γεωργίας αλλά δεν φροντίσαμε να αποκαταστήσομε τη διαταραχή στο οικοσύστημα ακόμη και σήμερα.  Ετσι έχομε ενα φαύλο κύκλο με τη χρήση των αγροχημικών με όλες τις συνέπειες που βιώσαμε και βιώνομε.

Μπορούμε να το πετύχομε αυτό και πώς? Δέκα χρόνια μελέτης της άγριας χλωρίδας αλλά και ορισμένων καλλιεργούμενων φυτών  σε σχέση με τις δυνατότες τους φιλοξενίας και πολλαπλασιασμού γενικών αρπακτικών ετερπτέρων στη Κρήτη έδειξε οτι  αυτό μπορεί να το πετύχομε.  Υπάρχουν τέτοια επιτυχημένα παραδείγματα εφαρμογών διεθνώς αλλά χρειάζεται μια επίπονη μελέτη πριν καταλήξομε στις εφαρμογές σε ενα οικοσύστημα. Επιλέξαμε τα γενικά αρπακτικά γιατί είναι πολυφάγα και δεν απομακρύνονται εύκολα από τη καλλιέργεια.  Η στρατηγική αυτή εχει το πλεονέκτημα οτι πολλαπλασιάζει τους ιθαγενείς φυσικούς εχθρούς διατηρώντας το γενετικό τους δυναμικό.  Ετσι έχουν προσαρμοστικότητα στις τοπικές συνθήκες  και υψηλή βιολογική δράση ικανή για το καλλίτερο αποτέλεσμα.

Ποιά φυτά μπορεί να χρησιμοποιήσομε?

Ι. Καλλιεργούμενα

1. Lagenaria leykantha κ. φλασκιά

3. Rosa micrantha κ. αγρια τριανταφυλλιά

4. Jasminum frutescens κ. γιασεμί

5.Rosmarinus officinalis κ. δενδρολίβανο

6. Solanum tuberosum κ. πατάτα

7.Solanum lycopersicum κ. ντοματιά

8. Zea mays κ. καλαμπόκι

ΙΙ. Φυτά άγριας χλωρίδας

1. Echium angustifolium και E. plantagineum. Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει τα γενικά αρπακτικά Orius

2. Satureja thymbra κ. θρούμπα η θρουμπί. Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει τα γενικά αρπακτικά Orius και πολλούς επικονιαστές Βombus sp και Αpis sp


3. Vitex agnum-castus κ. λυγαριά. Φιλοξενεί  τους επικονιαστές Bombus terrestris, Apis melifera και φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει τα γενικά αρπακτικά Orius


4.Thymaelea hirsuta κ. φινοκαλιά.  Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει τα γενικά αρπακτικά Orius αλλά και άλλα αρπακτικά κοκκοειδών Coccinelidae

5. Ceratonia siliqua κ. χαρουπιά . Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει ενδοπαράσιτα των προνυμφών του δάκου της ελιάς

6. Solanum nigrum κ. αγριοντοματιά η στύφνος.  Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει αρπακτικά του γένους Macrolophus pygmaeus, Nesidiocoris tenuis και παρασιτοειδή αφίδων των γενών Aphidius , Praon etc

7. Sonchus oleraceus κ. τσόχος Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει αρπακτικά Macrolophus sp, Nesidiocoris tenuis και παρασιτοειδή αφίδων των γενών Aphidius, Praon etc,

8. Ditrichia viscosa κ. ακονιζά.  Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει αρπακτικά Macrolophus sp, Nesidiocoris και παρασιτοειδή αφίδων.

9. Daucus carota maxima  κ. αγριο καρότα η σταφυλίνακας.  Φιλοξενεί και πολλαπλασιάζει  γενικά αρπακτικά Orius, Crysoperla

10. Phacelia tanacetifolia κ. φακελωτή. Φιλοξενεί τα αρπακτικά αφίδων Syrphus

Τα παραπάνω φυτά μπορεί να φυτευτούν τεχνιτά είτε στο κήπο ( σε γλάστρα  κλπ) ειτε να στο αγρόκτημα είτε σε κηποτεχνία.  δείτε ενα δείγμα κηποτεχνίας  στο Ξενοδοχείο Candia Maris στο Ηράκλειο

Η Satureja thymbra κ. θρουμπί είναι γνωστό για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες.  Εδώ ενσωματωμένο στην αρχιτεκτονική κήπου παίζει και ενα άλλο σπουδαίο ρόλο που αφορά το βιολογικό έλεγχο βλαβερών εντόμων του κήπου μας π.χ. θρίπες, μελίγκρες, τετρανυχοι κλπ. γιατί αποτελεί φυσικό εκτροφείο των γενικών αρπακτικών Orius laevigatus.  Εκτός από αυτή τη λειτουργία έλκει πολλά έντομα επικονιαστές . Το θρουμπί μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε γλάστρες για το κήπο λαχανικών η σε βιολογικά θερμοκήπια.

Το ιδιο ισχύει και για τη λυγαριά, τη φλασκιά, το γλυκοκαλάμποκο , το δενδρολίβανο σε μικτή καλλιέργεια σε βιολογικά αγροκτήματα κλπ.

Το δενδρολίβανο είτε ως φυτοφράκτης ειτε μεμονωμένα αποτελεί εκτροφείο φυσικών εχθρών και επικονιαστών. Λειτουργεί ως “σωσύβιο” μέσα στο χειμώνα.

Ανάλογο ρόλο πaίζει η φινοκαλιά (Thymaelea hirsuta) που πρέπει να το διατηρούμε όπου υπάρχει.

Η αγρια χλωρίδα παίζει πολλούς ρόλους και πρέπει να τους ανακαλύψωμε .  Αυτή η γνώση βοηθά να αλλάξομε συμπεριφορά και να καταλάβομε πόσο χρήσιμα είναι αυτά που θεωρούμε ως ενοχλητικά και ασήμαντα.  Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το γαϊδουράγκαθο (Silybum/Cardus marianus : Compositae).

Το γαϊδουράγκαθο είναι γνωστό για τις φαρμακευτικ έ ς του ιδιότητες (ευεργετικό για το ήπαρ) και πρόσφατα αποτελεί αντικείμενο παραγωγής βιοκαυσίμου

Δέστε όμως και την άλλη πλευρά που έχει σχέση με τη βιοποικιλότητα και τη βιολογική ισσοροπία .  Φιλοξενόντας ενα είδος αφίδων αβλαβές για τα λαχανικά μας και τα  φυτά μας  συμβάλλει με τη διατήρησή του στον  εμπλουτισμό ενός οικοσυστήματος με παρασιτοειδή  αφίδων(Praon sp, Aphidius sp) και αρπακτικά αφίδων Coccinella 7punctata, Scymnus sp.

Η φινοκαλιά,Thymaelea hirsuta, είναι ενα φυσικό εκτροφείο του γενικού ετερόπτερου αρπακτικού Οrius laevigatus που μπορεί να αξιοποιηθεί για εξαπολύσεις στα θερμοκήπια για το βιολογικό έλεγχο των θριπών αντί να τα εισάγομε από το εξωτερικό όπου εκτρέφεται σε τεχνικές συνθήκες.   Σε δοκιμαστικές εφαρμογές σε βιολογικό θερμοκήπιο στην Ιεράπετρα είχαμε άριστα αποτελέσματα.  Το

πλεονέκτημα οτι είναι ιθαγενές, ε γκλιματισμένο και πολύ επιθετικό.  Στις υπαίθριες καλλιέργειες μπορεί να το φυτέψομε στις παρειφές η να το διατηρούμε και οχι να το ξεριζώνομε από άγνοια.  Η φινοκαλιά δεν φιλοξενεί μόνο Orius αλλά και άλλα αρπακτικά όπως ειναι το  Exochomus sp

Ποιά φυτά θα πρέπει να έχει ενα αγρόκτημα με κηπευτικά και πως πρέπει να οργανωθεί? Το ερώτημα δεν ειναι εύκολο αλλά μπορούμε να κάνομε μια προσέγγιση.  Η φλασκιά, η λυγαριά, το γλυκοκαλάμποκο σε συγκαλιέργεια, Echium sp, Satureja thymbra, η φινοκαλιά , οι τριανταφυλιές και το γιασεμί κρίνονται ως απαραίτητα.  Οσον αφορά τη μικτή καλλιέργεια η μελιτζάνα, η κολοκυθιά και η ντομάτα θα πρέπει να βρίσκονται σε μικτή καλλιέργεια διοτι ενισχύουν τα γενικά αρπακτικά Macrolophus sp. H αγριοντοματιά ως ζιζάνιο θερινό δεν πρέπει να εξολοθρεύεται ολοκληρωτικά αλλά να διατηρούμε κηλίδες η διάσπαρτα φυτά γιατι φιλοξενεί τα γενικά αρπακτικά Macrolophus, Orius και παρασιτοειδή αφίδων.

Δάκος της ελιάς σε σταφίδα

Η χαρουπιά σε συγκαλιέργεια με την ελιά βοηθά στο πολλαπλασιασμό παρασιτοειδών του δάκου όλη τη χειμερινή περίοδο μέχρι και την άνοιξη και παίζει ρόλο ενός φυσικού εκτροφείου ωφελίμων υμενοπτέρων εντόμων Eulophidae, Eupelmidae, Eurytomidae, Pteromalidae, Torymidae που αφορούν ενα σημαντικό αριθμό βλαβερών εντόμων. Μεταξύ των ωφελίμων αυτών το Eupelmus urozonus αφορά οχι μόνο το δάκο της ελιάς αλλά και τη κηκιδόμυιγα των φύλλων της ελιάς Dasyneura oleae, τη μυίγα της Μεσογείου κλπ. Η προϋπόθεση είναι να υπάρχει προσβολή των καρπών της χαρουπιάς από το σύμπλοκο της κηκιδόμυιγας Αsphondylia sp. (A. gennadii ειναι το κυρίαρχο είδος). Η κηκιδόμυιγα αυτή προσβάλλει  επίσης τη κάπαρη, τη σκυλοκρεμύδα που τη βοηθούν να ειναι παρούσα όλο το χρόνο.  Ειναι ευνόητο οτι τόσο η κάπαρη όσο και η σκυλοκρομύδα που βρίσκονται στους ελαιώνες παίζουν σπουδαίο ρόλο.  Να υπενθυμίσω οτι ο Αναγνωστόπουλος το 1935 απέδωσε την απουσία προσβολών από το δάκο στη περιοχή Βραχάσι στο ν. Λασιθίου στη μεγάλη παρουσία της χαρουπιάς στους ελαιώνες χωρίς να γνωρίζει το γιατί. Οφείλω να σημειώσω οτι η ντόπια χαρουπιά είναι ευαίσθητη στις προσβολές της κηκιδόμυιγας ενώ ορισμένες νέες είναι ανθεκτικές.

Το χρώμα των λουλουδιών γνωρίζομε όλοι παίζει σηματικό ρόλο στη προτίμησή τους από τα έντομα. Απορούσα τι ρόλο μπορεί να παίζει το καταπράσινο άνθος του φυτού Euphorbia heliotropia

Εuphorbia heliotropia and Bactocera oleae (female)

Η έκπληξη ηταν μεγάλη οταν μόνο τα αρπακτικά αφίδων Syrphus ribesii και Episyrphus balteatus και ο δάκος της ελιάς Bactocera oleae το προτιμούσαν απόλα τα άλλα τρεφόμενα από ενα έκριμα διαφανές στη βάση των πετάλων. Το φυτό αυτό ειναι γνωστό για τις δηλητηριώδεις ουσίες που έχει το γαλακτώδες υγρό που εχει στο στέλεχος αλλά και για τις φαρμακευτικές του

Εuphorbia heliotropia and Episyrphus balteatus

ιδιότητες.  Αυτό αποδεικνύει πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν ακόμη και φυτά που δεν είναι εντυπωσιακά , δεν προκαλούν τη προσοχή μας και περισσότερο μας ωθούν να τα καταστρέψομε οταν ιδιαίτερα ειναι και δηλητηριώδη όπως η Euphorbia.

Από τα καλιεργούμενα φυτά το γλυκοκαλάμποκο είναι απαραίτητο να μπαίνει στισ υπαίθριες βιοκαλλιέργειες σε σειρές  ειτε περιφερειακά ειτε σε κανονικά διαστήματα 5 μ, γιατι φιλοξενεί στα ¨γέννια” του σπάδικα τα γενικά αρπακτικά Orius laevigatus που θηρεύουν αφίδες, θρίπες, τετράνυχους, αυγά λεπιδοπτέρων κλπ. Στις παρυφές του κτήματος επίσης ο ηλίανθος και η τσουκιά προσφέρουν τροφή και καταφύγιο σε πολλά ωφέλιμα και επικονιαστές.  Σε όσου επιθυμούν τη παρουσία βομβίνων Bombus terrestris  κλπ η και μελισσών εκτός από τον ηλίανθο τα φυτά Anchusa azurea και Borago officinalis και το Stachys cretica είναι πολύ ελκυστικά. To φυτό Stachys cretica είναι ιδιαίτερα ελκυστικό.




Σε κάθε βιολογικό αγρόκτημα επιλέγονται εκτός από τη βασική καλλιέργεια επιλέγονται φυτά που ενισχύουν τη παρουσία ωφελίμων όλο το χρόνο. Για παράδειγμα για να ενισχύσομε τη παρουσία των αρπακτικών Orius  sp, η παρακάτω παρουσία φυτών ενισχύει το δυναμικό του πληθυσμού τους, Echium sp, Satureja thymbra, Lonicera esculentum αγιόκλημα, Rosa micrantha , Thymaelea hirsuta, Jasminus frutescence γιασεμί, Rosmarinus officinalis, Zea mays γλυκοκα, Vitex agnum- castus λυγαριά, Αnchusa azurea, Stachys cretica,Mespilus germanica. Παράλληλα βοηθούν στη παρουσία άφθονων επικονιαστών.  Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι οτι ο σχεδιασμός ενός βιολογικού αγροκτήματος περιλαμβάνει εκτός από τις βασικές καλλιέργειες και άλλα φυτά που δίδουν μια διαφορετική εικόνα απόσα σήμερα εχομε συνηθίσει. Με άλλα λόγια αυξάνομε τη βιοποικιλότητα στοχευμένα.

Αντιμετώπιση σαλιγκαριών

Τη περίοδο αυτή υπάρχει μεγάλο πρόβλημα σαλιγκαριών στους βιοκαλλιεργητές. Υπάρχουν ορισμένοι τρόποι φιλικοί στο περιβάλλον και αποτελεσματικοί .

1. Παγίδες από ξύλο



2. Παγίδες μπύρας

Το διάλυμα μπύρας ανανεώνετα σε τακτά διαστήματα.

3. Παγίδα από πεπόνι

3. Φράγμα με φύλλα χαλκού

Ο χαλκός αντιδρά με το σάλιο και προκαλεί ενα είδος ηλεκτροσόκ

4. Βορδιγάλειος χαλκός η άλλα οξείδια χαλκού

Ο ψεκασμός των φυτών η και του περιβάλλοντος χώρου ασκεί έντονη αποτροπή εισβολής των σαλιγκαριών.

Melissa officinalis k. Μελισσόχορτο.  Εκτός από τις σπάνιες φαρμακευτικές του ιδιότητες ειναι φυτό πολύ ελκυστικό στις μέλισσες και βομβίνους Bombus terrestris. Ανθίζει το καλοκαίρι και γι αυτό ειναι απαραίτητο να υπάρχει σε βιολογικά αγροκτήματα


Tη θερινή περίοδο η πεταλούδα Papilio machaon (Lepidoptera: Papilionidae ) aπα
ντάται και ως προνύμφη σε φυτά της οικογένειας Umbelipherae όπως είναι το μάραθο, άγριο καρότο, αγγελική, κλπ. 

H προσέλκυση επικονιαστών αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της παραγωγικότητας στις βιολογικές καλλιέργειες.  Ιδιαίτερη σημασία εχει τη θερινή περίοδο  λόγω απουσίας αφθονίας ανθισμένων φυτών. Γι αυτό το λόγο επιβάλλεται η φύτευση τέτοιων φυτών στις παρυφές η και διάσπαρτα όπως π.χ. η λυγαριά, ο ηλίανθος, η φλασκιά κλπ.  Ορισμένα θερινά ζιζάνια είναι εξίσου σημαντικά όπως είναι αυτή τη περίοδο το Ηλιοτρόπιο ή βαμβακούσα (Heliotropiun europaeum).

Οι επικονιαστές Bombus terrestris αλλά και οι μέλισσες το προτιμούν. Θα ηταν χρήσιμη η διατήρησή του όπου είναι δυνατό.

Το καλοκαίρι η παρουσία της σφήκας  Polistes dominula εκλαμβάνεται ως επικίνδυνη και καταστρέφεται ενώ είναι ωφέλιμο γιατί τρώει κάμπιες και άλλα ζωύφια που είναι στο κήπο.  Δεν εχει σχέση με τις άλλες  σφήκες που είναι επικίνδυνες.  Πολύ συχνά τις βλέπομε επίσης σε μέρη που εχει γκαζόν γιατί θηρεύουν τις κάμπιες του γκαζόν.

Dionconotus creticus Heteroptera: Miridae

Τo Ετερόπτερο Dionconotus creticus Οικ.  Miridae προσβάλλει (οι νύμφες) τα φύλλα στα πράσα δημιουργώντας διάστικτη χλώρωση. Το ανώτερο τμήμα των φύλλων που προσβάλλει συνήθως απορρίπτεται στο μαγείρεμα. Το πρόβλημα ειναι αισθητικό και οχι ουσιαστικό. Προσβάλλει συνήθως τον ασφόδελο (ασφεντηλιά). Δεν υπάρχουν στοιχεία ζημιών σε μεγάλη κλίμακα ούτε στοιχεία βιολογίας. και αντιμετώπισης. Ενδεχόμενα το φυσικό πύρεθρο να ειναι μια καλή λύση στη περίπτωση που η αισθητική προσβολή ειναι μεγάλη..

Pegomyia hyoscyami (Diptera:Anthomyiidae)

Ο υπονομευτής φύλλου Pegomyia hyoscyami προσβάλλει πολύ συχνά τα φυλλώδη λαχανικά σέσκουλο (παζί, γούλα, λαχανίδα), σπανάκι, παντζάρια και πολλά είδη της οικογένειας Chenopodiaceae. Κατατρώει το εσωτερικό του παρεγχύματος των φύλλων και προκαλεί σημαντική ζημιά.OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA Υπάρχουν ιθαγενή παρασιτοειδή που μπορούν να την ελέγξουν. Οι κίτρινες παγίδες με εντομολογική κόλα βοηθούν στα αρχικά στάδια στον αποτελεσματικό έλεγχο.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΤhysanoplusia DSC_0040morichalcea (Lepidoptera: Noctuidae-Plusiinae).Aυτή η πεταλούδα προέρχεται από την Ινδονησία, έχει κατακλύσει την Ευρώπη και πολλές άλλες χώρες στο κόσμο.  Κατατρώγει το μαϊντανό, σέληνο, ηλίανθο και πολλά άλλα φυτά.  Εδώ παρατηρήθηκε στο σέληνο και μαϊντανό. Μια χημική ουσία η phenylacetaldehyde είναι πολύ ελκυστική στα θυληκά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παγίδες για μαζική παγίδευση.

Ectomyelois ceratoniae (Lepidoptera: Pyralidae) κ. πυραλίδα της χαρουπιάς.  Εντομο κοσμοπολιτικό.  Η προνύμφη εισέρχεται σε διάπαυση σε χαμηλή θερμοκρασία 20C και φωτοπερίοδο μικράς ημέρας (12D:12L).  Σε θερμοκρασία 30 C  δεν υφίσταται διάπαυση.  Ectomyelois ceratoniae in orangeOLYMPUS DIGITAL CAMERAEctomyelois ceratoniae (3) OLYMPUS DIGITAL CAMERAΣτις ΗΠΑ αλλά και σε άλλες χώρες προσβάλλει σοβαρά καλλιέργειες μεγάλης οικονομικής σημασίας.  Στη Κρήτη εχει επισημανθεί να προσβάλλει τα τελευταία δύο χρόνια ρόδια και πορτοκάλια σοβαρά. Προσβάλλει τα εσπεριδοειδή, ρόδια, χαρούπια, χουρμάδες κλπ. Η αντιμετώπιση με τη μέθοδο της σεξουαλικής σύγχισης είναι αποτελεσματική.

4 responses to “Εcological farming-Οικολογικο αγροκτημα

  1. Πολύ ενδιαφέρον άρθρο. Με την άδειά σας, θα ήθελα να το αναδημοσιεύσω στο http://votsalo.org , με αναφορά σε ετούτη εδώ τη σελίδα φυσικά.

  2. Γεια σας απο Ιεραπετρα .Εξαιρετικο και κατατοπιστικοτατο ολο το κειμενο.Απο καιρο εψαζνα την ονομασια σε διαφορα φυτα η βοτανα και δε μπορουσα να τη βρω ,μιας και εδω στη Κρητη τα ονομαζουμε διαφορετικα.Θα μπορουσα να εχω και εγω την αδεια σας να αναδημοσιευυσω σε σελιδες σχετικα με καλιεργειες? Ευχαριστω

    • Καλημέρα κε Κ. Δερμιτζάκη

      Ευχαριστώ για τη προσοχή σας και το ενδιαφέρον σας. Μπορείτε να αναδημοσιεύσετε το κείμενο για τισ καλλιέργειες αναφέροντας τη πηγή.

      Με εκτίμηση

      Νίκος Ροδιτάκης

      Υ.Γ. Αν σας ενδιαφέρουν φυτά και ζώα από την άγρια φύση της Κρήτης δημοσιεύω στο TREKnature http://www.treknature.com/members/NikosR/ αλλά και στο Flickr https://www.flickr.com/photos/112553212@N02/ αλλά ειναι στα αγγλικά

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s